Środek ogniochronny do impregnacji materiałów chłonnych i zastosowań przemysłowych

Nie każdy środek ogniochronny nadaje się do każdego materiału. Choć istnieją produkty, które można stosować zarówno na włóknach naturalnych, takich jak bawełna, jak i na włóknach syntetycznych, takich jak poliester, w wielu przypadkach środki ogniochronne wpływają w różny sposób na właściwości materiału.

Typowe zmiany mogą dotyczyć między innymi:

• chwytu materiału (np. sztywniejszy lub bardziej miękki),
• odczucia w dotyku (np. suchy, lekko lepki),
• podatności na zabrudzenia,
• zmian kolorystycznych,
• efektów optycznych, takich jak połysk, przezroczystość lub struktura – np. w przypadku tkanin z lureksem lub z efektem brokatu.

Dobór odpowiedniego produktu zależy więc nie tylko od skuteczności ogniochronnej, ale również od wymagań dotyczących dotyku, wyglądu, dalszej obróbki i czasu użytkowania.

W zastosowaniach przemysłowych dochodzą dodatkowe kryteria, takie jak zachowanie materiału podczas procesów produkcyjnych lub obróbki maszynowej.

TÜCHLER wspiera dobór i testowanie odpowiednich środków ogniochronnych poprzez doradztwo dostosowane do konkretnego zastosowania oraz towarzyszące procedury testowe.

Nie istnieją uniwersalne certyfikaty potwierdzające skuteczność środków ogniochronnych. Efekt w zakresie ochrony przeciwpożarowej wynika wyłącznie z kombinacji materiału, środka ogniochronnego i prawidłowej aplikacji.

TÜCHLER udostępnia dla wielu środków ogniochronnych ECOGARD tzw. ekspertyzy wzorcowe. Dokumentują one, że dane rozwiązanie – zastosowane na materiale impregnowanym przez TÜCHLER – osiągnęło określoną klasę reakcji na ogień zgodnie z normą.

 
Opracowanie ekspertyz wzorcowych dla środków ogniochronnych
W celu opracowania ekspertyz, typowe materiały chłonne są impregnowane środkiem ogniochronnym ECOGARD w zalecanej ilości aplikacyjnej. Przykładowe materiały to:

• tkaniny bawełniane
• tkaniny poliestrowe
• tkaniny mieszane (np. z domieszką Lureksu)
• papier, karton
• drewno lite lub warstwowe (np. świerk)

Zaimpregnowane próbki są następnie przekazywane do badań w akredytowanych laboratoriach. Badania przeprowadzane są zgodnie z odpowiednimi normami, takimi jak EN 13501, EN 13773, DIN 4102 lub ÖNORM B1-Q1-TR1.
Powstałe w ten sposób ekspertyzy są dostępne w TÜCHLER do pobrania lub na zapytanie.

 
Uwaga dotycząca interpretacji ekspertyz wzorcowych dla środków ogniochronnych
Ekspertyza wzorcowa potwierdza, że konkretny materiał, zaimpregnowany środkiem ECOGARD, osiągnął określoną klasę reakcji na ogień zgodnie z daną normą. Oznacza to ogólną przydatność tego środka do tego materiału lub grupy materiałów.

Nie oznacza to jednak, że produkty lub przedmioty wykonane z tego samego materiału (lub materiału tego samego rodzaju), po takiej samej impregnacji, automatycznie osiągną identyczną klasę ognioodporności. Rzeczywista skuteczność zależy między innymi od:

• dokładnego składu materiału
• jego struktury, wykończenia i obróbki
• chłonności materiału
• wybranej metody aplikacji oraz ilości nałożonego środka

W przypadku zastosowań o istotnym znaczeniu dla bezpieczeństwa lub wymagających akceptacji urzędowej TÜCHLER zaleca wykonanie testu wstępnego lub – w razie potrzeby – przeprowadzenie indywidualnego badania w akredytowanym laboratorium.

Hier ist die 1:1 sinngemäße und fachlich korrekte Übersetzung des gesamten Textes ins Polnische, angepasst an Behörden- und Fachsprache im Bereich Brandschutz und Baurecht:

 
W przypadku środków ogniochronnych klienci lub urzędy często pytają o ogólne atesty dopuszczenia budowlanego (abP) lub domniemaną „autoryzację” środka ogniochronnego. W takiej sytuacji konieczne jest fachowe rozróżnienie.

Ogólny atest dopuszczenia budowlanego (abP) to niemiecki dokument wynikający z przepisów prawa budowlanego, który dotyczy wyłącznie wyrobów budowlanych i technologii stosowanych w budownictwie – czyli produktów trwale wbudowywanych w obiekty budowlane. Nie jest to uniwersalny certyfikat dla środka ogniochronnego.

Środki ogniochronne są jednak stosowane przede wszystkim do:

• zasłon i tkanin,
• materiałów dekoracyjnych i scenicznych,
• elementów scenografii, materiałów formowanych oraz konstrukcji tymczasowych.

Zastosowania te nie są traktowane jako wyroby budowlane w rozumieniu przepisów budowlanych. Nie wymagają więc dopuszczenia budowlanego ani ogólnego atestu dopuszczenia budowlanego (abP).

 
Ważne dla użytkowników i organów nadzoru:

• abP nie jest dopuszczeniem dla środka ogniochronnego
• abP nie zastępuje dokumentacji przeciwpożarowej
• Klasyfikacja DIN 4102-B1 zawsze odnosi się do konkretnego badanego materiału, a nie do samego środka ogniochronnego
• Atesty dopuszczenia budowlanego obowiązują wyłącznie w Niemczech, nie mają zastosowania na terenie całej UE
   

W praktyce o przydatności środka ogniochronnego decyduje materiałowy dowód trudnopalności (np. zgodnie z DIN 4102-B1 lub odpowiednimi normami EN), a nie samo istnienie atestu budowlanego.

Szczegółową ocenę prawną i techniczną znajdziesz w naszym artykule leksykalnym:
„Ogólny atest dopuszczenia budowlanego (abP)”.

Impregnacja środkami ogniochronnymi odbywa się – w zależności od rodzaju materiału i zastosowania – różnymi metodami.
Typowe metody to: natrysk, zanurzenie, nanoszenie pędzlem lub polewanie – np. w przypadku materiałów o dużej objętości lub nieregularnym kształcie, takich jak bele słomy.

Niezależnie od wybranej metody, kluczowe jest to, aby środek ogniochronny wniknął w głąb materiału, a nie został nałożony jedynie powierzchniowo.
Samo zwilżenie lub lekkie spryskanie powierzchni nie jest wystarczające do skutecznej impregnacji ogniochronnej.

Wymagana ilość środka zależy od chłonności materiału.
Celem jest możliwie pełna penetracja, aby materiał wchłonął i zatrzymał środek ogniochronny.
W praktyce oznacza to kontynuowanie aplikacji do momentu, w którym materiał widocznie się nasyci – najlepiej tuż przed pojawieniem się kapania.

Tylko przy odpowiedniej ilości naniesionego preparatu można uzyskać niezawodne działanie ogniochronne.

Normatywny dowód trudnopalności może być uzyskany wyłącznie poprzez badanie w certyfikowanym laboratorium.
W wielu zastosowaniach pomocny może być jednak orientacyjny test własny, pozwalający wstępnie ocenić skuteczność impregnacji.

Typowy test własny polega na celowym poddaniu zaimpregnowanego materiału działaniu otwartego płomienia gazowego (np. standardowa zapalniczka o długości płomienia ok. 3–4 cm) i obserwacji jego reakcji na zapłon.

Bezpieczne przeprowadzenie, wiarygodność oraz ograniczenia takich testów zostały szczegółowo opisane w naszych instrukcjach użytkowania i ostrzeżeniach dotyczących środków ogniochronnych.

TÜCHLER oferuje kompleksowe usługi w zakresie doboru, zastosowania i badań środków ogniochronnych.
Celem jest znalezienie dla każdego materiału i zastosowania technicznie odpowiedniego i możliwego do udokumentowania rozwiązania w celu uzyskania wymaganych właściwości w zakresie ochrony przeciwpożarowej.

Nasze usługi obejmują między innymi:

• Doradztwo techniczne przy doborze odpowiednich środków ogniochronnych – dostosowanych do rodzaju materiału, obszaru zastosowania i wymaganych właściwości materiałowych
• Przeprowadzanie prób impregnacyjnych i orientacyjnych testów wstępnych – w celu oceny podstawowej skuteczności działania na danym materiale
• Wystawianie zaświadczeń w przypadku prawidłowo wykonanej impregnacji przez TÜCHLER – jako dokumentacja prawidłowego zastosowania
• Organizację i komunikację z akredytowanymi laboratoriami badawczymi – włącznie z przygotowaniem, zgłoszeniem i towarzyszeniem procesowi badawczemu
• Uzgodnienia z urzędami w fazie przygotowania planowanych działań – np. w przypadku pytań dotyczących przepisów ochrony przeciwpożarowej lub wymagań formalnych
• Wsparcie klientów przemysłowych w próbach produkcyjnych – włącznie z pomocą przy wdrażaniu środków ogniochronnych do procesów technologicznych
   

Badania normowe: czas realizacji i nakład pracy
Aby uzyskać zgodny z normą dowód trudnopalności, materiał zaimpregnowany środkiem ogniochronnym ECOGARD jest przekazywany do akredytowanego laboratorium badawczego.
Czas oczekiwania na wystawienie świadectwa zależy od zastosowanej normy oraz dostępności laboratorium:

• EN 13773 (dla tkanin): zazwyczaj około 2–3 tygodni
• EN 13501 (dla wyrobów budowlanych): często kilka miesięcy, w praktyce około 3 miesięcy

Ważna informacja:
Koszty związane z impregnacją, przygotowaniem próbek i badaniem laboratoryjnym powstają również wtedy, gdy nie zostanie osiągnięta zakładana klasa reakcji na ogień.
Wstępne testy orientacyjne i fachowy dobór produktów znacząco pomagają ograniczyć to ryzyko.

Ochrona ogniochronna ma na celu zapobieganie powstawaniu pożaru.
Działa już w najwcześniejszej fazie pożaru i ma za zadanie uniemożliwić, aby typowe źródła zapłonu – takie jak otwarty ogień, ciepło emitowane przez oświetlenie lub usterki elektryczne – doprowadziły do zapalenia się materiału i rozwoju pożaru.

W przestrzeniach publicznych i obiektach komercyjnych nie wolno stosować materiałów normalnie palnych ani łatwopalnych. Materiały muszą być trudnopalne z natury lub odpowiednio zabezpieczone, aby skutecznie zapobiec powstawaniu pożarów.

Ochrona ogniochronna nie jest przeznaczona do zatrzymywania już rozwiniętego pożaru ani do zapobiegania celowemu podpaleniu. Jej rola polega wyłącznie na prewencyjnym zapobieganiu zapłonowi.

Szczegółowe informacje na temat mechanizmu działania, ograniczeń oraz prawidłowej terminologii znajdują się w leksykonie TÜCHLER.

Przejdź do hasła: Co daje ochrona ogniochronna?

Impregnacja ogniochronna pozostaje skuteczna tak długo, jak długo zabezpieczony materiał nie jest prany ani nie zostanie poddany intensywnemu działaniu wody.

W przypadku silnego zawilgocenia, przy którym woda przesiąka przez materiał i zaczyna z niego kapać, środek ogniochronny może zostać wypłukany lub przemieścić się wewnątrz materiału w taki sposób, że ochrona przeciwogniowa przestaje działać – częściowo lub całkowicie.

Procesy prania całkowicie usuwają działanie środka ogniochronnego.

W kontekście ochrony przeciwpożarowej często używa się pojęć takich jak: trudnopalny, słabo palny, niepalny czy też ogniochronny. Terminy te mają jednak różne znaczenia techniczne.

Trudnopalny (schwer entflammbar) – to pojęcie zdefiniowane normatywnie w niemieckiej normie DIN 4102 i odpowiada klasie materiału B1. Określenia tego wolno używać wyłącznie wtedy, gdy istnieje odpowiedni raport z badań.

Słabo palny (schwer brennbar) – to potoczne, zbiorcze określenie stosowane głównie w odniesieniu do europejskich klas reakcji na ogień. Używane jest w celu uproszczonego i zrozumiałego komunikowania właściwości ogniowych materiałów zaklasyfikowanych jako klasa B lub C (EN 13501) bądź klasa 1 lub 2 (EN 13773) – bez konieczności powoływania się bezpośrednio na konkretną normę. Sam termin nie stanowi odrębnej klasy normatywnej.

Niepalny (unbrennbar) – oznacza materiały, które nie przyczyniają się do obciążenia ogniowego, np. o klasach A1 lub A2 zgodnie z EN 13501. Właściwość ta wynika z natury materiału i nie może być osiągnięta poprzez impregnację ogniochronną.

Takie określenia jak „ogniochronny” czy „niezapalny” nie są terminami fachowymi i nie mają znaczenia normatywnego.

Szczegółowe i zgodne z normami wyjaśnienia tych pojęć znajdziesz w leksykonie TÜCHLER.

Przejdź do hasła: Poprawne rozumienie pojęć ochrony przeciwpożarowej